Trudo

De Lichttoren

De Lichttoren, midden in het centrum van Eindhoven, was een van de eerste grote productievestigingen van Philips. Vele decennia lang vonden generaties van arbeiders een werkplek in deze gloeilampenfabriek, waarvan het oudste deel dateert uit 1911. Met name het helverlichte torentje waar de gloeilampen werden getest, gold als baken van Eindhoven, niet te missen herkenningspunt voor de bezoeker van de stad.

Voormalige gloeilampenfabriek
Vanaf de tweede helft van de jaren ’70 verplaatste Philips haar productieactiviteiten voor een belangrijk deel naar elders; eerst in Europa, later naar landen in de Derde Wereld. Uiteindelijk kwam in ’98 ook de voormalige gloeilampenfabriek – inmiddels in gebruik genomen als kantorencomplex – leeg te staan. De gemeente wilde het bouwwerk behouden, als symbool voor Eindhovens industriële verleden. Maar ook als monument van bijzondere architectuur. Met name de betonconstructie volgens het systeem Hennebique, de enorme raampartijen en de hoge ruimten maken De Lichttoren tot een belangwekkend gebouw. De gemeente bewoog Philips ertoe om De Lichttoren via een prijsvraag op de markt te brengen. Het pand werd gekocht door de vastgoedpartijen Stam + de Koning en IBC, die de competitie wonnen met een ontwerp van het Antwerpse bureau AWG Architecten. Dat ontwerp ging uit van een gemengd en stedelijk gebruik, met uiteenlopende functies.

Gered voor de stad
De ontwikkelcombinatie slaagde er niet in om tot een haalbare invulling van het plan te komen, waarna De Lichttoren opnieuw te koop kwam te staan. Op het moment dat het icoon van Eindhoven een weinig verheffende toekomst als kantorenpand wachtte, vond Trudo het haar taak om in te grijpen. Een dergelijke bestemming zou de doodsteek betekenen voor het monument en voor de levendigheid in het stadscentrum. In 2003 kochten we De Lichttoren, inclusief het bijbehorende plan. Binnen twee jaar was de definitieve invulling van werken, wonen en recreëren rond en in 2006 gingen we in het gebouw aan de slag.

Industriële uitstraling
De oude fabriek is volledig gestript. Alle wanden, vloeren en plafonds zijn verwijderd, waarmee het bouwwerk zijn essentie in alle naaktheid prijsgaf. Alle nieuwe ruimten zijn uiteindelijk opgeleverd als ruw en kaal betoncasco. Juist die kracht en industriële uitstraling geven De Lichttoren haar unieke karakter. Verschillende publieke doelen Trudo is deze enorme herontwikkelingsopgave niet alleen aangegaan vanwege de monumentale en symbolische waarde van het gebouw. Het zijn meervoudige publieke doelen die ons deden besluiten in te stappen.
In de eerste plaats speelt De Lichttoren een centrale rol in de meer algemene transformatie van Eindhovens ‘westcorridor’. Het pand vormt de onmisbare schakel tussen het centrum van de stad en het even verderop gelegen Strijp S, het immense Philips-complex dat geleidelijk wordt teruggegeven aan de stad en dat Eindhoven als nieuw stadsdeel zal moeten omarmen.
In de tweede plaats is De Lichttoren bij uitstek de plek waar een hoogstedelijk milieu kan worden gecreëerd, iets wat Eindhoven voorheen zo ontbeerde. Zoals een gast van Café Restaurant Usine onder in De Lichttoren het formuleerde: “Nu heb ik het gevoel dat ik in de grote stad zit.” Een derde, voor een corporatie meer klassiek doel: we wilden ook mensen met een bescheiden inkomen de mogelijkheid bieden om te kiezen voor een bijzondere, grootstedelijke woonomgeving. Een opzet waarin we uitstekend zijn geslaagd, gezien de enorme differentiatie in het woonprogramma. Er zijn in De Lichttoren 128 lofts gerealiseerd: sociale huur, sociale koop, middeldure koop, dure koop. Het is de enige plek in Eindhoven waar mensen met heel verschillende inkomens en achtergronden, van heel verschillende leeftijden en levensstijlen boven en naast elkaar wonen, in één complex. Volgens veel commerciële ontwikkelaars een onmogelijkheid; volgens ons de essentie van een aantrekkelijk hoogstedelijk milieu.

Wonen, werken, ontspannen
In De Lichttoren wordt niet alleen gewoond, maar ook gewerkt en ontspannen. Op de hele eerste verdieping – geluidsbuffer tussen de publieke ruimten op de begane grond en de erboven gelegen lofts – vond het International Center for Sustainable Excellence (ICSE) een thuisbasis. In dit centrum laten bedrijven – ook aan het publiek – zien hoe ver ze zijn op het gebied van duurzaamheid. In oktober 2009 opende het Art Hotel Eindhoven zijn deuren in het nieuwbouwdeel aan het Mathildeplein. Dit viersterrenhotel kent tevens een short stay voorziening voor mensen die vanwege persoonlijke omstandigheden tijdelijk behoefte hebben aan woonruimte. Op de begane grond trekken Café Restaurant Usine en het ervoor gelegen ‘pocketpark’ met terras een flinke stroom gasten. Rob Peetoom opende aan de Emmasingel een dertiende hypermoderne kapsalon. En via het Lichtplein, waar met regelmaat grootse evenementen plaatsvinden, betreden fitnessliefhebbers het indrukwekkende domein van Clubsportive.

De oude gloeilampenfabriek zorgt opnieuw voor een komen en gaan van mensen. Een levendige plek midden in de stad.

Uiteenlopende functies

wonen	16.000 m2
Hotel (commercieel en maatschappelijk)	15.500 m2
Kantoor	3.650 m2
Commercieel	4.250 m2
Parkeren (276 plaatsen)	8.000 m2
Totaal:	47.400 m²

Meer informatie
Project - De Lichttoren