Leefbaarheid
Leefbaarheid is een begrip dat alles te maken heeft met de perceptie van de bewoners. Daarbij speelt een viertal dimensies een rol.
1. Voorzieningen
Zijn er voldoende voorzieningen in de buurt om het wonen en leven makkelijk en aangenaam te maken? Een bakker, slager, kapper? Is er een huisarts, een wijkgebouw? Een basisschool en kinderopvang? Een speelveld, een sporthal?
De mate waarin dergelijke voorzieningen de leefbaarheidperceptie bepalen, is uiteraard sterk afhankelijk van zaken als leeftijd, gezinssituatie en levensstijl van de individuele bewoner.
2. Fysieke dimensie
Wanneer een buurt verloedert, wordt dat met name via de fysieke dimensie zichtbaar. Dat geldt voor gebouwen, maar zeker ook voor de openbare ruimte. Gaat het met die openbare ruimte bergafwaarts, dan vormt dat niet zelden een uitnodiging aan mensen om daar het hunne aan bij te dragen. Hoe is de staat van de woningen en de openbare ruimte? Van erfafscheidingen, bergingen en achterpaden? Hoe staat het met zwerfvuil, afvalcontainers in de voortuin, auto’s op straat, aanhangwagens op de stoep? Om de buurt schoon, heel en veilig te houden zal er zo snel mogelijk gericht actie moeten worden ondernomen.
3. Sociale dimensie
In welke mate is er sprake van sociale interactie en cohesie? Hoe is het saamhorigheidsgevoel van de bewoners? Communiceren ze met elkaar? Kennen ze elkaar? Spreken ze überhaupt elkaars taal? Het is met name deze sociale dimensie die grotendeels bepaalt hoe bewoners de leefbaarheid van hun omgeving ervaren.
4. Veiligheid
Hoe staat het met de veiligheid in de buurt? Is de openbare verlichting in orde? Komen er vaak vermogens- en geweldsdelicten voor? Vraagt de verkeersveiligheid wellicht aandacht? De brandveiligheid?
Meer en meer verschuift het accent van verhuur en beheer naar leefbaarheidvraagstukken. Dat zijn per definitie vraagstukken waarbij meerdere actoren betrokken zijn. Gemeente, politie, welzijnsorganisaties, zorgorganisaties, reïntegratiepartijen, corporaties, bewoners(organisaties) …We zullen steeds opnieuw – afhankelijk van het voorliggende vraagstuk - de juiste coalities moeten vormen om problemen effectief aan te kunnen pakken. Voor een adequate aanpak van leefbaarheidvraagstukken is het zaak dat de juiste mensen elkaar makkelijk weten te vinden. Maar dat niet alleen. Bij stedelijke vernieuwing bestaat nogal eens de neiging om zeer uitvoerige diagnoses te stellen, eindeloze analyses te maken en uitgebreide plannen op te stellen. Waar echter vooral behoefte aan bestaat, is snelle oplossingsgerichte actie. Die pragmatische aanpak is een kwaliteit die veel partijen in de nieuwe coalities nog moeten ontwikkelen.
Zie ook de volgende cases: